رکوردشکنی بازار سهام آمریکا در دوران ترامپ؛ واقعیت یا اغراق؟

افزایش خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی جهان و دلایل رشد قیمت طلا در سال ۲۰۲۶

در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سال ۲۰۲۲ به بعد، بازار جهانی طلا شاهد یکی از مهم‌ترین تحولات ساختاری خود بوده است: افزایش بی‌سابقه خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی جهان. این روند نه‌تنها جایگاه طلا را به‌عنوان یک دارایی امن (Safe Haven) تقویت کرده، بلکه به یکی از عوامل اصلی رشد قیمت طلا در سال ۲۰۲۶ تبدیل شده است.

بانک‌های مرکزی که در گذشته تمرکز اصلی آن‌ها بر ذخایر ارزی مانند دلار و یورو بود، اکنون به‌طور محسوسی در حال افزایش سهم طلا در سبد دارایی‌های خود هستند. این تغییر رفتار نشان‌دهنده نگرانی عمیق نسبت به آینده نظام پولی جهان، افزایش بدهی دولت‌ها و کاهش اعتماد به ارزهای فیات است.

نقش کشورهای پیشرو در خرید طلا

بر اساس داده‌های منتشرشده، چین در سال‌های اخیر بزرگ‌ترین خریدار طلا در میان بانک‌های مرکزی بوده است. بانک مرکزی چین به‌صورت مستمر و ماهانه ذخایر طلای خود را افزایش داده و این اقدام را بخشی از استراتژی بلندمدت کاهش وابستگی به دلار آمریکا قرار داده است.

پس از چین، کشورهایی مانند لهستان، ترکیه، هند و روسیه نیز در فهرست بزرگ‌ترین خریداران طلا قرار دارند. وجه اشتراک بسیاری از این کشورها، تلاش برای افزایش استقلال پولی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر نظام مالی غرب و تحریم‌های اقتصادی است.

چرا بانک‌های مرکزی طلا می‌خرند؟

۱. تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی
وابستگی بیش‌ازحد به دلار آمریکا، به‌ویژه در شرایط افزایش بدهی دولت ایالات متحده، ریسک بالایی برای بانک‌های مرکزی ایجاد می‌کند. طلا برخلاف ارزهای کاغذی، بدهی هیچ دولتی محسوب نمی‌شود.

۲. کاهش ریسک تحریم و بلوکه شدن دارایی‌ها
تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که ذخایر ارزی نگهداری‌شده در سیستم مالی بین‌المللی می‌توانند مسدود شوند. طلا به‌عنوان یک دارایی فیزیکی، این ریسک را به‌شدت کاهش می‌دهد.

۳. پوشش ریسک تورم و بی‌ثباتی اقتصادی
در دوره‌هایی که تورم جهانی افزایش می‌یابد یا اعتماد به سیاست‌های پولی تضعیف می‌شود، طلا دوباره به‌عنوان پناهگاه سرمایه مورد توجه قرار می‌گیرد.

۴. تقویت اعتبار پول ملی
کشورهایی که ذخایر طلای بالاتری دارند، در بازارهای جهانی از اعتبار بیشتری برخوردارند و در زمان بحران‌های ارزی، ابزارهای مؤثرتری برای مدیریت بازار در اختیار دارند.

عوامل مکمل رشد قیمت طلا در سال ۲۰۲۶

در کنار بانک‌های مرکزی، سرمایه‌گذاران نهادی، صندوق‌های ETF طلا و سرمایه‌گذاران خرد نیز نقش مهمی در افزایش تقاضای طلا ایفا می‌کنند. همچنین تقاضای سنتی در بخش جواهرسازی، به‌ویژه در آسیا، همچنان از بازار حمایت می‌کند.

اما دلایل رشد قیمت طلا در ابتدای سال ۲۰۲۶ عبارت‌اند از:

• ادامه خرید سنگین بانک‌های مرکزی و ایجاد تقاضای پایدار

• افزایش انتظارات برای کاهش نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا

• تضعیف نسبی دلار آمریکا

• افزایش ریسک‌های ژئوپولیتیک و نااطمینانی‌های اقتصادی جهانی

جمع‌بندی

رشد قیمت طلا در سال ۲۰۲۶ یک حرکت مقطعی یا صرفاً هیجانی نیست. ترکیب خرید گسترده بانک‌های مرکزی، تغییر ساختار ذخایر ارزی جهان، سیاست‌های پولی انبساطی و نااطمینانی‌های اقتصادی نشان می‌دهد که طلا بار دیگر در حال تبدیل‌شدن به یکی از ارکان اصلی نظام مالی جهانی است؛ نقشی که احتمالاً در ادامه سال ۲۰۲۶ نیز تقویت خواهد شد.