نزدک چیست؟ بررسی تاریخچه، شرکت‌ها، شاخص‌ها و عملکرد Nasdaq در سال ۲۰۲۵

نزدک چیست؟
Nasdaq یکی از مهم‌ترین بازارهای سهام جهان و یکی از اصلی‌ترین مراکز معامله شرکت‌های فناوری،
نوآوری و کسب‌وکارهای رشد‌محور در ایالات متحده است.

برخلاف تصور رایج، Nasdaq فقط نام یک شاخص بورسی نیست؛ بلکه در اصل یک بورس اوراق بهادار
با ساختار الکترونیکی است که هزاران شرکت در آن فهرست شده‌اند.
در کنار این بازار، شاخص‌هایی مانند
Nasdaq Composite و Nasdaq-100
نیز برای اندازه‌گیری عملکرد بخش‌های مختلف آن ایجاد شده‌اند.

حضور شرکت‌هایی مانند Apple، Microsoft، NVIDIA، Amazon، Alphabet، Meta و Tesla باعث شده
Nasdaq ارتباط بسیار نزدیکی با سهام فناوری، هوش مصنوعی، نیمه‌هادی‌ها و شرکت‌های Growth داشته باشد.

در این مقاله بررسی می‌کنیم بازار نزدک چیست، چه تاریخی دارد، مهم‌ترین شرکت‌های آن کدام‌اند،
تفاوت Nasdaq Composite با Nasdaq-100 چیست و این شاخص‌ها در سال ۲۰۲۵ چه عملکردی داشته‌اند.

Nasdaq چیست؟

Nasdaq نام یکی از بزرگ‌ترین بورس‌های اوراق بهادار آمریکا است.

این بازار در ایالات متحده فعالیت می‌کند و یکی از شناخته‌شده‌ترین مراکز آن
Nasdaq MarketSite
در میدان Times Square نیویورک قرار دارد.

اما برخلاف بورس‌هایی که در گذشته به سالن‌های معاملات حضوری وابسته بودند، Nasdaq از ابتدا بر پایه
زیرساخت‌های الکترونیکی توسعه پیدا کرد.

همین ویژگی باعث شد این بازار نقش مهمی در تحول ساختار معاملات سهام و حرکت بازارهای مالی به سمت
سیستم‌های کامپیوتری و الکترونیکی داشته باشد.

Nasdaq مخفف چیست؟

نام Nasdaq در ابتدا از عبارت:

National Association of Securities Dealers Automated Quotations

گرفته شده بود.

هدف اولیه این سیستم فراهم کردن بستری الکترونیکی برای نمایش قیمت‌ها و ارتباط میان معامله‌گران بود.

با گذشت زمان Nasdaq از یک سیستم نمایش قیمت به یکی از مهم‌ترین بورس‌های اوراق بهادار جهان تبدیل شد.

تاریخچه بازار نزدک

Nasdaq در تاریخ ۸ فوریه ۱۹۷۱ فعالیت خود را آغاز کرد و معمولاً از آن به‌عنوان
یکی از نخستین بازارهای سهام الکترونیکی جهان یاد می‌شود.

راه‌اندازی این بازار در دوره‌ای اتفاق افتاد که بخش بزرگی از معاملات سهام هنوز با روش‌های سنتی انجام می‌شد.

استفاده گسترده‌تر از فناوری الکترونیکی در Nasdaq به مرور زمینه را برای تحولاتی مانند:

• معاملات کامپیوتری
• اجرای الکترونیکی سفارش‌ها
• معاملات الگوریتمی
• High-Frequency Trading
• دسترسی سریع‌تر به اطلاعات بازار

فراهم کرد.

Nasdaq کجاست؟

Nasdaq یک بورس آمریکایی است و دفتر مرکزی آن در نیویورک قرار دارد.

Nasdaq MarketSite
در Times Square نیز یکی از شناخته‌شده‌ترین مراکز رسانه‌ای و نمایش اطلاعات این بازار است.

با این حال Nasdaq برخلاف تصور برخی افراد یک سالن معاملاتی سنتی شبیه تصاویر قدیمی وال‌استریت نیست.
بخش اصلی معاملات از طریق زیرساخت‌های الکترونیکی انجام می‌شود.

چه شرکت‌هایی در Nasdaq معامله می‌شوند؟

یکی از دلایل شهرت بازار نزدک حضور تعداد زیادی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری و نوآوری جهان است.

برخی از مشهورترین شرکت‌های فهرست‌شده در Nasdaq عبارت‌اند از:

• Apple
• Microsoft
• NVIDIA
• Amazon
• Alphabet (Google)
• Meta Platforms
• Tesla
• Broadcom
• Netflix
• Adobe

همین حضور گسترده شرکت‌های تکنولوژی باعث شده Nasdaq در ذهن بسیاری از سرمایه‌گذاران با صنعت فناوری شناخته شود.

آیا Nasdaq فقط مخصوص شرکت‌های تکنولوژی است؟

خیر.

اگرچه فناوری بخش بسیار مهمی از این بازار است، شرکت‌های حاضر در Nasdaq به صنعت Technology محدود نمی‌شوند.

صنایع مختلفی در این بورس حضور دارند، از جمله:

• Technology
• Healthcare
• Biotechnology
• Consumer Services
• Retail
• Telecommunications
• Industrials

بنابراین بهتر است Nasdaq را یک بازار کاملاً فناوری ندانیم؛
هرچند وزن شرکت‌های تکنولوژی و رشد‌محور در برخی شاخص‌های آن بسیار بالاست.

شاخص نزدک چیست؟

یکی از دلایل سردرگمی کاربران این است که واژه «Nasdaq» هم برای بورس و هم در گفتگوهای روزمره برای شاخص‌های آن استفاده می‌شود.

Nasdaq دارای چندین شاخص است، اما دو مورد از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• Nasdaq Composite (COMP)
• Nasdaq-100 (NDX)

Nasdaq Composite چیست؟

Nasdaq Composite
یکی از گسترده‌ترین شاخص‌های مرتبط با بازار نزدک است.

این شاخص بخش بزرگی از سهام عادی داخلی و بین‌المللی فهرست‌شده در Nasdaq را پوشش می‌دهد و
بیش از ۲۵۰۰ شرکت می‌توانند در ساختار آن حضور داشته باشند.

به همین دلیل Nasdaq Composite تصویر گسترده‌تری از عملکرد شرکت‌های معامله‌شده در بورس Nasdaq ارائه می‌کند.

زمانی که در رسانه‌ها گفته می‌شود:

«Nasdaq امروز افزایش یا کاهش پیدا کرد»

در بسیاری از موارد منظور شاخص Nasdaq Composite است.

Nasdaq-100 چیست؟

Nasdaq-100 یا NDX
یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سهام جهان است.

این شاخص عملکرد حدود ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی فهرست‌شده در Nasdaq را دنبال می‌کند.

Nasdaq-100 برخلاف Nasdaq Composite شامل تمام شرکت‌های حاضر در این بورس نیست.

این شاخص بیشتر روی شرکت‌های بسیار بزرگ و تاثیرگذار تمرکز دارد و به همین دلیل وزن بالایی از صنایع:

• فناوری
• نیمه‌هادی
• هوش مصنوعی
• نرم‌افزار
• تجارت الکترونیک
• خدمات ارتباطی

را در خود جای داده است.

Nasdaq-100 در ۳۱ ژانویه ۱۹۸۵ ایجاد شد.

تفاوت Nasdaq-100 و Nasdaq Composite چیست؟

Nasdaq-100 چگونه محاسبه می‌شود؟

Nasdaq-100 از روش:

Modified Market Capitalization Weighting

استفاده می‌کند.

به‌صورت ساده، شرکت‌هایی که ارزش بازار بزرگ‌تری دارند تأثیر بیشتری روی حرکت شاخص خواهند داشت،
اما ساختار شاخص محدودیت‌هایی برای جلوگیری از تمرکز بیش از حد روی تعداد محدودی شرکت نیز دارد.

به همین دلیل حرکت شرکت‌های بسیار بزرگی مانند NVIDIA، Apple، Microsoft یا Amazon می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر NDX داشته باشد.

Nasdaq Composite مهم‌تر است یا Nasdaq-100؟

پاسخ به هدف تحلیل شما بستگی دارد.

اگر قصد دارید وضعیت گسترده‌تری از شرکت‌های حاضر در بازار Nasdaq را بررسی کنید،
Nasdaq Composite
معیار جامع‌تری است.

اما اگر تمرکز شما روی:

• شرکت‌های بزرگ
• سهام فناوری
• هوش مصنوعی
• نیمه‌هادی‌ها
• Growth Stocks

باشد، Nasdaq-100 شاخص پرکاربردتری محسوب می‌شود.

چرا Nasdaq-100 برای سرمایه‌گذاران مهم است؟

NDX به یکی از شناخته‌شده‌ترین Benchmarks برای سنجش عملکرد شرکت‌های بزرگ و رشد‌محور آمریکا تبدیل شده است.

محصولات مالی متعددی در جهان نیز عملکرد این شاخص را دنبال می‌کنند.

از جمله:

• ETFها
• Futures
• Options
• Structured Products
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری

یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات مرتبط با Nasdaq-100 نیز ETF معروف
Invesco QQQ
است.

عملکرد Nasdaq در سال ۲۰۲۵ چگونه بود؟

سال ۲۰۲۵ برای بسیاری از شرکت‌های بزرگ و Growth بازار آمریکا سال قدرتمندی بود.

بر اساس داده‌های ارائه‌شده توسط Nasdaq،
Nasdaq-100 در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۱٪ Total Return
ثبت کرد.

این عملکرد حدود سه واحد درصد بالاتر از S&P 500 گزارش شده است.

Total Return فقط تغییر قیمت شاخص را در نظر نمی‌گیرد و اثر بازده‌هایی مانند سود تقسیمی را نیز در محاسبات لحاظ می‌کند.

البته بازده واقعی سرمایه‌گذار ممکن است به دلیل عواملی مانند:

• هزینه صندوق یا ETF
• کارمزد
• مالیات
• نرخ ارز
• زمان ورود و خروج

با عملکرد خود شاخص متفاوت باشد.

عملکرد بلندمدت Nasdaq-100

عملکرد بلندمدت NDX نیز یکی از دلایل توجه سرمایه‌گذاران به این شاخص بوده است.

طبق آمار ارائه‌شده در متن منبع، بازده تجمعی Nasdaq-100 در بازه ۱۸ ساله منتهی به پایان ۲۰۲۵ حدود:

۱٬۳۴۲٪

گزارش شده است.

در همان دوره بازده تجمعی S&P 500 حدود:

۵۶۰٪

عنوان شده است.

البته عملکرد تاریخی تضمین‌کننده بازده آینده نیست و Nasdaq-100 در دوره‌های نزولی نیز می‌تواند افت‌های قابل‌توجهی تجربه کند.

چرا Nasdaq به هوش مصنوعی و فناوری وابستگی زیادی دارد؟

بسیاری از مهم‌ترین بازیگران اقتصاد دیجیتال در Nasdaq حضور دارند.

این شرکت‌ها در حوزه‌هایی مانند:

• Artificial Intelligence
• Semiconductors
• Cloud Computing
• Software
• E-Commerce
• Digital Advertising
• Fintech
• Biotechnology

فعالیت می‌کنند.

به همین دلیل تحولات فناوری، چرخه سرمایه‌گذاری AI و عملکرد شرکت‌های نیمه‌هادی می‌توانند تأثیر قابل‌توجهی بر Nasdaq-100 داشته باشند.

چه عواملی باعث رشد یا ریزش Nasdaq می‌شوند؟

حرکت شاخص‌های نزدک فقط به عملکرد شرکت‌های فناوری وابسته نیست.

عوامل متعددی می‌توانند بر آن اثر بگذارند:

• نرخ بهره فدرال رزرو
• تورم آمریکا
• رشد اقتصادی
• گزارش‌های درآمد شرکت‌ها
• ارزش‌گذاری سهام Growth
• بازار اوراق قرضه
• سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی
• تقاضای نیمه‌هادی‌ها
• ریسک‌های ژئوپلیتیک

به‌خصوص افزایش نرخ بهره معمولاً می‌تواند فشار بیشتری بر ارزش‌گذاری شرکت‌های Growth وارد کند،
زیرا بخش قابل‌توجهی از ارزش آن‌ها به سود مورد انتظار در آینده وابسته است.

چگونه می‌توان روی Nasdaq سرمایه‌گذاری کرد؟

سرمایه‌گذار الزاماً مجبور نیست تمام شرکت‌های Nasdaq را به‌صورت جداگانه خریداری کند.

راه‌های مختلفی برای گرفتن Exposure به این بازار وجود دارد، از جمله:

• خرید مستقیم سهام شرکت‌های Nasdaq
• ETFهای مبتنی بر Nasdaq-100
• صندوق‌های شاخصی
• Futures
• Options

نوع ابزار مناسب به هدف سرمایه‌گذاری، محل اقامت، قوانین، افق زمانی و میزان تحمل ریسک فرد بستگی دارد.

آیا Nasdaq برای ترید مناسب است؟

Nasdaq-100 علاوه بر سرمایه‌گذاران بلندمدت، میان معامله‌گران کوتاه‌مدت نیز محبوب است.

نوسان نسبتاً بالا و حساسیت شاخص به اخبار فناوری، داده‌های اقتصادی و سیاست پولی باعث می‌شود
NDX و ابزارهای مرتبط با آن مورد توجه Day Traderها و Swing Traderها قرار بگیرند.

اما نوسان بالا به معنی ریسک بالاتر نیز هست و استفاده از ابزارهای اهرمی می‌تواند میزان زیان را افزایش دهد.

Nasdaq و S&P 500 چه تفاوتی دارند؟

S&P 500 مجموعه‌ای گسترده‌تر از شرکت‌های بزرگ اقتصاد آمریکا را پوشش می‌دهد و ترکیب صنعتی متنوع‌تری دارد.

در مقابل Nasdaq-100 وزن بیشتری در صنایع فناوری و Growth دارد.

سؤالات متداول درباره بازار نزدک

نزدک چیست؟

Nasdaq یکی از بزرگ‌ترین بورس‌های اوراق بهادار آمریکا با زیرساخت معاملاتی الکترونیکی است.
این نام همچنین در گفتگوهای مالی برای اشاره به شاخص‌های متعلق به این بازار استفاده می‌شود.

شاخص اصلی Nasdaq چیست؟

Nasdaq Composite و Nasdaq-100 دو شاخص مهم آن هستند.
Composite پوشش گسترده‌تری دارد و Nasdaq-100 روی حدود ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی تمرکز می‌کند.

نماد Nasdaq-100 چیست؟

نماد شاخص Nasdaq-100 معمولاً NDX است.

آیا Nasdaq فقط شامل شرکت‌های فناوری است؟

خیر. صنایع مختلفی در Nasdaq حضور دارند، اما شرکت‌های فناوری سهم و اهمیت بسیار بالایی در این بازار دارند.

Nasdaq Composite چند شرکت دارد؟

این شاخص بیش از ۲۵۰۰ شرکت را پوشش می‌دهد و تعداد دقیق آن در طول زمان با ورود و خروج شرکت‌ها تغییر می‌کند.

Nasdaq-100 چند شرکت دارد؟

این شاخص برای دنبال کردن حدود ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی فهرست‌شده در Nasdaq طراحی شده است.

آیا Nasdaq همان Nasdaq-100 است؟

خیر. Nasdaq نام بورس است، در حالی که Nasdaq-100 یکی از شاخص‌های این اکوسیستم محسوب می‌شود.

جمع‌بندی؛ Nasdaq چیست و چرا اهمیت دارد؟

Nasdaq یکی از مهم‌ترین بازارهای سهام آمریکا و جهان است که فعالیت خود را در سال ۱۹۷۱ آغاز کرد
و به دلیل ساختار الکترونیکی و حضور گسترده شرکت‌های فناوری و نوآوری شهرت پیدا کرد.

دو شاخص مهم مرتبط با این بازار عبارت‌اند از:

• Nasdaq Composite: برای بررسی گسترده‌تر شرکت‌های فهرست‌شده در Nasdaq
• Nasdaq-100: برای بررسی حدود ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی و Growth

در سال ۲۰۲۵، Nasdaq-100 بر اساس داده‌های مطرح‌شده حدود
۲۱٪ Total Return
ثبت کرد و همچنان یکی از مهم‌ترین معیارهای بررسی عملکرد شرکت‌های بزرگ فناوری، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود.

بنابراین اگر هدف شما دنبال کردن عملکرد کلی بازار Nasdaq باشد، Composite معیار جامع‌تری است؛
اما برای تحلیل بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری و Growth آمریکا،
Nasdaq-100 یا NDX
یکی از مهم‌ترین شاخص‌های قابل بررسی است.